Wie kent Johannes 3:16 niet? Maarten Luther noemde dit vers ‘de Bijbel in het klein’. Het vormt het hart van het Evangelie. Toch staat deze tekst niet op zichzelf. Het is onderdeel van een indringend, nachtelijk gesprek tussen de Heere Jezus en Nicodémus. Een gesprek waarin twee lijnen samenkomen die we vaak moeilijk kunnen rijmen: de absolute noodzaak van de wedergeboorte door de Heilige Geest én de dringende oproep om te geloven in de Zoon.
In de gesprekken van Jezus zien we vaak een patroon. Hij ontneemt mensen alles in zichzelf waarop ze denken te kunnen vertrouwen, om hen vervolgens met lege handen aan Zijn voeten te brengen. Dat zagen we in de preek van de Heere Jezus in Johannes 6, maar deze lijn is misschien nog wel duidelijker in Johannes 3.
Nicodémus is niet zomaar iemand. Hij is een Farizeeër, een leraar van Israël en lid van het Sanhedrin. Een man van aanzien, met een hoge moraal en veel theologische kennis. Hij komt in de nacht naar Jezus toe, misschien uit voorzichtigheid, maar wel met respect. Hij noemt Jezus een ‘Leraar van God’.
Maar zijn respect en zijn religieuze bagage zijn niet genoeg. Jezus gaat direct naar de kern en brengt een radicale boodschap: ‘Tenzij dat iemand wederom geboren worde, hij kan het Koninkrijk Gods niet zien’ (Joh. 3:3). De boodschap is helder: het gaat niet om een beetje oppoetsen van je leven. Het gaat niet om moraal of religie. Er is een totale vernieuwing nodig. Zonder wedergeboorte sta je buiten, wie je ook bent.
Jezus legt uit dat deze wedergeboorte een werk is van de Geest (Joh. 3:5-6). Het is een geboorte ‘van boven’. Hij gebruikt het beeld van water en Geest, verwijzend naar Ezechiël 36:25-27:
Het is dus geen oppervlakkige verandering, maar het ontvangen van een nieuw hart. Spurgeon noemt een aantal duidelijke kenmerken waaraan je dit nieuwe leven herkent:
Nicodémus begrijpt het niet. Hoe kan hij wedergeboren worden? Jezus wijst hem eerst op zijn onwetendheid en ongeloof (Joh. 3:10-12). Het probleem van de mens is dat wij van nature blind zijn voor hemelse dingen. Ons hart is verhard.
Maar Jezus laat Nicodémus niet in wanhoop achter. Hij wijst de weg. Hij gebruikt het beeld van de koperen slang in de woestijn (Joh. 3:14-15). Iedereen die door een slang gebeten was, moest naar die koperen slang kijken om te blijven leven. Zo moet ook de Zoon des mensen verhoogd worden. Het antwoord op de vraag ‘Hoe word ik wedergeboren?’ is niet: ‘Wacht tot je iets voelt.’ Het antwoord is: ‘Kijk naar Jezus!’
Anders gezegd, we moeten het verlossende werk van Christus aan het kruis ontvangen door het geloof. Ieder die op Hem ziet, zal niet verloren gaan, maar het eeuwige leven hebben.
Hoe is het mogelijk dat mensen die van nature vijanden van God zijn, toch behouden worden? Dat ligt volledig in de liefde van God. ‘Want alzo lief heeft God de wereld gehad …’ (Joh. 3:16).
God heeft de verloren wereld lief. Calvijn benadrukt dat God Zich hier genadig toont aan de hele wereld. Hij roept allen zonder uitzondering op tot het geloof in Christus. Calvijn is heel scherp in zijn uitleg van Johannes 3:16: het is een grove belediging voor God als Hij zo duidelijk Zijn liefde betuigt en wij daaraan twijfelen, alsof Hij zomaar mensen zou verdoemen. We moeten er volgens hem niet aan twijfelen dat Gods liefde op ons gericht is. Christus wordt ons uit liefde aangeboden tot ons behoud (Joh. 3:17).
In dit gesprek komen Gods soevereiniteit (wedergeboorte) en onze verantwoordelijkheid (geloof) samen. Beide staan naast elkaar in dit Bijbelgedeelte:
Kunnen we onszelf redden? Nee, die mogelijkheid snijdt Jezus radicaal af. Geloof is een vrucht van wedergeboorte. Tegelijk werkt God de wedergeboorte door Zijn Geest te verbinden aan het aanbod van genade in het Evangelie (zie bijv. 1 Petr. 1:23). Met andere woorden: met de oproep tot geloof in de aangeboden Christus wil God ook de wedergeboorte schenken, waardoor we kunnen geloven. Hoe dat precies werkt, is voor ons verborgen (Joh. 3:8).
Laten we maar eenvoudig het voorbeeld van de Heere Jezus volgen en het Evangelie laten klinken. Dat Evangelie roept ons toe: zie op de ‘verhoogde’ Christus, zoals de Israëlieten in de woestijn naar de koperen slang opkeken. Het ongeloof zegt: ‘Ik kan niet zelf geloven’, en laat het daarbij. Het geloof neemt de toevlucht tot Christus en zegt: ‘Ik geloof, Heere! kom mijn ongelovigheid te hulp’ (Mar. 9:24).
—————
Lees de volledige Bijbelstudie waarin ik Johannes 3:1-21 vers voor vers bespreek: Wedergeboorte en geloof in het gesprek van Jezus met Nicodémus. Ik ga hier ook dieper in op de betekenis van ‘wereld’ in Johannes 3:16 aan de hand van Luther, Calvijn, Owen, Boston, etc.
Maar nu zegt u weer: kijk naar Jezus. Wat bedoeld daarmee dan. Kunt u dan bijvoorbeeld vertellen hoe u dat zelf gedaan hebt? Ik neem aan dat u toen wel wat voelde in uw hart, na die tijd. Hoe kun je anders weten dat je bij Hem hoort. Ik weet en voel daar niets van terwijl ik toch heel mn leven al bid en roep . Of vind u bidden en smeken ed iets anders dan : kijk naar Jezus? Mis ik iets?
Beste G,
Wat een worsteling proef ik. Heel je leven al bidden en roepen en maar niets voelen. Ik denk niet dat het helpt als ik mijn eerdere antwoorden op je vragen herhaal: https://aanbodvangenade.nl/blog/redeneer-evangelie-niet-weg/ Het is zo nodig dat de Heilige Geest in je hart werkt. Daar wijst de Heere Jezus Nicodémus ook op.
De Heilige Geest gebruikt daarvoor de middelen. Juist het Woord van God (de Bijbel) is het zaad van de wedergeboorte (1 Petr. 1:23). Wat voor mij een middel is geweest tot eeuwige zegen is dit boekje: https://www.debanier.nl/bidden-met-de-schrift Het heeft me geleerd om te bidden én om te luisteren naar Gods stem in Zijn Woord. Dit boekje is een weergave van een lezing van ds. A.T. Vergunst die ook te bekijken is: https://www.youtube.com/watch?v=A7-L4zkD_Fw Van harte aanbevolen!
Helemaal verstandelijk en theologisch met u eens. Gegronde informatie en boodschap. Maar wat te doen als je totaal blind bent voor je zonde, ongeloof en verlorenheid ? Je onderschrijft het verstandelijk, maar je komt iet in de nood. Je gelooft de wet niet en ook daarom het Evangelie niet. Wat overblijft is bidden om het werk van de Heilige Geest, om overtuiging van ongeloof.Mac.Cheine zegt: Een vreemdeling can God en zijn hart, ik kende geen schuld en gevoelde geen smart….. Best een groot probleem als de jaren verstrijken.
Beste Dries,
Je vraagt wat je moet doen als je totaal blind bent voor je zonde, ongeloof en verlorenheid. Je geeft aan dat wat overblijft het bidden om het werk van de Heilige Geest is, bidden om overtuiging van ongeloof.
Als eerste wil ik je er op wijzen dat je niet moet zoeken naar geloof in de wet (je zegt: je gelooft de wet niet en daarom het Evangelie niet). De wet heeft maar 1 doel, om je naar Christus uit te drijven. Brakel zegt het zo:
“In het eerste opzicht wordt ze gepredikt om de mens te overtuigen van zonde, Rom. 3:20, en alzo de mens hopeloos te stellen van door zijn werken zalig te worden. Daar eindigt de wet. Maar als tegelijk Christus door het Evangelie verkondigd wordt, zo lokt het Evangelie de mens, die de wet wegstoot. En dus is de wet bij gelegenheid van de prediking van Christus, de tuchtmeester tot Christus, Gal. 3:24. Doch de wet leert Christus niet, noch roept tot Christus, zodat de wet der zeden niet behoort tot de roeping.” (Brakel, De Redelijke Godsdienst, 30.II)
Is het probleem dat je te weinig van de wet kent en dat je daarom niet gelooft in de Heere Jezus? Of ben je teveel met de wet bezig, op zoek naar een bepaald gevoel, een bepaalde mate van overtuiging. Het gevoel om écht verloren te gaan onder de wet voordat je mag zien op Christus?
De bekende Thomas Boston heeft hier ook veel mee geworsteld. Hij schrijft daar het volgende over: https://aanbodvangenade.nl/blog/berouw-geen-voorwaarde-wel-weg-naar-christus/
Als je merkt dat je totaal blind bent voor je zonde, ongeloof en verlorenheid, ga dan maar met die ‘ellende’ naar de Heere Jezus toe. Ook die ellende en zonde wil Hij vergeven. Hij heeft nog nooit iemand weggestuurd met de boodschap: ‘zorg eerst maar eens dat je beter beseft hoe groot je ongeloof is’. Ik bid dat je mag gaan ervaren dat iedereen welkom is en dat juist het zien op Jezus je hart pas echt verbreekt. Het is de liefde die je pas echt gaat leren hoe groot je zonden en ellenden zijn. Gezondigd tegen een God die alles voor je over heeft gehad en dagelijks op de uitkijk staat – komt die verloren zoon al terug?
Mijn naam, e-mail en site opslaan in deze browser voor de volgende keer wanneer ik een reactie plaats.
Ik meld mij aan voor de nieuwsbrief zodat ik op de hoogte wordt gehouden van nieuwe artikelen
Δ
Schrijf je in voor de nieuwsbrief en krijg een e-mail als er nieuwe artikelen zijn.
Het digitale boek op deze website bevat een diepgaande studie naar de historische discussies over het aanbod van genade. Ik laat zien hoe theologen sinds de Reformatie aankijken tegen het spanningsveld tussen Gods soevereiniteit en de menselijke verantwoordelijkheid. Daarnaast bespreek ik de verschillende dwalingen rondom dit thema en hoe de gereformeerde theologen hierop gereageerd hebben. Begin met lezen!
Or copy link
