Brakel over de wedergeboorte

De vorige keer zagen we dat de Heere Jezus met Nicodémus sprak over wedergeboorte en geloof. Wedergeboorte is noodzakelijk en het is een geboorte van boven, door Gods Geest. Je vraagt je misschien af: ben ik door Gods Geest opnieuw geboren? Het belangrijkste kenmerk van de wedergeboorte is het geloof. Maar omdat ons geloof vaak zo gebrekkig is, zijn we geneigd onszelf met anderen te vergelijken. Dat is gevaarlijk, omdat God met iedereen een eigen en wonderlijke weg gaat. Brakel bespreekt dit onderwerp in zijn Redelijke Godsdienst, hoofdstuk 31, VII.

Deze Nederlandse predikant uit de zeventiende eeuw wijst erop dat de wedergeboorte op heel verschillende manieren kan plaatsvinden. Hij noemt er vijf. Hieronder volgen de (hertaalde) woorden van Wilhelmus à Brakel.

Plotselinge bekering

Sommigen worden plotseling overgezet van de dood in het leven, in korte tijd, als in één ogenblik. Denk bijvoorbeeld aan Zachéüs, de moordenaar aan het kruis, de velen op de Pinksterdag en de gevangenbewaarder (Hand. 16:30-31). Bij anderen gaat dit langzamer.

Door de verschrikking van de Wet

Bij sommigen gaat de wedergeboorte gepaard met grote verschrikking en angst, omdat ze worden geconfronteerd met de wet, de dood en de verdoemenis. Ook dit zien we op de Pinksterdag en bij de gevangenbewaarder (Hand. 16:27).

Op evangelische wijze

Sommigen worden op een heel evangelische manier opnieuw geboren. De zaligheden en de volheid van de Middelaar Jezus Christus overstelpen hun ziel. De vreugde van de zegeningen van het Evangelie vervult hun ziel zodanig, dat ze geen tijd hebben om met verschrikking aan hun zonden te denken. Zij worden helemaal in beslag genomen door het Evangelie en ontvangen Jezus met blijdschap, net als Zachéüs (Lukas 19:3,10).

In bedaardheid door de waarheid

Sommigen brengt de Heere over in grote kalmte en bedaardheid, door hun zicht te geven op de Bijbelse waarheden. In deze kalme gemoedstoestand zien zij hun zonden en hun ellendige staat buiten Christus, maar ook de zaligheden van de bondgenoten (kinderen van het verbond), en dat Christus echt aan hen wordt aangeboden door het Evangelie.

Door het overdenken van deze waarheden worden ze geleidelijk veranderd, zonder dat ze het direct doorhebben. Ze worden gehoorzaam aan de waarheid. Door de kennis van die waarheid worden ze gelovig en wordt hun hart gereinigd (1 Petrus 1:22). Ze ervaren niet veel intense droefheid, maar ook geen euforische blijdschap. Wel hebben ze een genoegen in de waarheden en stemmen ze er van harte mee in. (Dat wil zeggen: de waarheden over hun ellende, over de zaligheid in Christus, over hun aannemen van Christus en hun vertrouwen op Hem.) Dit zijn doorgaans de meest standvastige en stabiele christenen.

De geleidelijke weg

Sommigen worden geleidelijk bekeerd, waarbij droefheid, blijdschap, geloof, ongeloof, strijd, overwinningen, vallen en opstaan elkaar afwisselen. Dit is de gewone weg die God gebruikt bij de bekering van de meeste mensen.

Als ik zeg ‘geleidelijk’, dan bedoel ik de bekering in brede zin: vanaf de eerste overtuiging tot aan de bewustheid dat men Christus aanneemt. Want strikt genomen is het zeker dat de bekering (de wedergeboorte) in één ogenblik plaatsvindt; in één moment wordt de ziel van dood levend. Er zit geen tijdsperiode tussen dood zijn en levend zijn.

Omdat deze manier van bekering de meest voorkomende is, zullen we het begin, de voortgang en het einde ervan nog wat verder uitleggen, zodat iedereen zichzelf daaraan kan spiegelen.

Tot slot: een waarschuwing en bemoediging

Niemand moet bezorgd zijn omdat hij niet wedergeboren is op de een of andere manier die hij zichzelf voorschrijft, of waarop anderen bekeerd zijn. Als de bekering er is, dan is het goed, en moet u zich geen zorgen maken over de manier waarop u bent bekeerd. Wees niet bang als u bent bekeerd op een manier waarover u nog nooit iets hebt gehoord of gelezen. Want de wegen van God zijn wonderbaar. De één ondervindt dingen waar de ander niets van weet, zelfs op de gewone weg tot bekering. Wel is het goed om vaak terug te zien op alle voorzienigheden en wegen waardoor God ons heeft geleid. Dat geeft veel reden tot verwondering, aanbidding en zekerheid van ons behoud.

—————

Lees meer over wedergeboorte en geloof in het gesprek van Jezus met Nicodémus in deze Bijbelstudie over Johannes 3:1-21.